Giriş
Qaçış tətbiqləri adətən eyni vədi verir: qaçışı qeydə almaq, marşrutu göstərmək, tempi hesablamaq və məsafəni ölçmək. Amma oxşar görünən nəticələrin arxasında fərqli prioritetlər dayanır. Bəzi qaçış tətbiqləri xəritəyə, digərləri məşq göstəricilərinə və ya uzunmüddətli qeydlərə üstünlük verir.
Ona görə də əsas sual hansı qaçış tətbiqinin ən yaxşı olması deyil, istifadəçinin qaçış zamanı nəyə ehtiyac duymasıdır: marşrutu yoxlamağa, tempi izləməyə, yoxsa irəliləyişi əvvəlki məşqlərlə müqayisə etməyə. Bir qaçış tətbiqi bunların hamısını edə bilər, amma hər birini eyni dərəcədə aydın və faydalı təqdim etməyə bilər.
Bu təhlil konkret məhsulların reytinqi deyil. Məqsəd marşrut, temp və məsafə izləməsini fərqli istifadə ssenarilərində müqayisə etmək, hər göstəricinin faydasını və məhdudiyyətlərini nəzərdən keçirməkdir. Beləliklə, qaçış tətbiqi seçimi zamanı reklam və əlavə funksiyalardan çox, gündəlik istifadənin keyfiyyətini qiymətləndirmək mümkündür.
Tətbiqlərin təhlili
Marşrut yönümlü qaçış tətbiqinin əsas üstünlüyü qaçışın xəritədə necə göründüyünü göstərməsidir. GPS marşrutu başlanğıc və bitiş nöqtələrini, döngələri və istiqamət dəyişikliklərini əks etdirir. Xəritə sadəcə vizual əlavə deyil: qeyddəki gözlənilməz sapmaları görməyə və eyni yolu təkrarlayıb-təkrarlamadığınızı anlamağa kömək edir.
Amma xəritənin səliqəli görünməsi qeydin qüsursuz olduğu demək deyil. Siqnal zəifləyəndə və ya marşrut sıx tikililərin arasından keçəndə xətt həqiqi yoldan yayına bilər. Buna görə qaçış tətbiqini qiymətləndirərkən təkcə xəritənin görünüşünə deyil, qeydin ardıcıllığına, məsafənin məntiqli olmasına və sonradan düzəliş imkanlarına da baxmaq lazımdır.
Temp yönümlü qaçış tətbiqi qaçışın ritmini izləməyi asanlaşdırır. Temp izləmə orta sürəti, ayrı-ayrı hissələrdəki dəyişiklikləri və məşqin ümumi gedişini müqayisə etməyə kömək edir. Bununla belə, bir rəqəm qaçışın keyfiyyətini təkbaşına izah etmir: eyni temp fərqli marşrutlarda, hava və səth şəraitindən asılı olaraq fərqli güc tələb edir.
Əsas fərq tempin necə təqdim olunmasındadır. Bəzi qaçış tətbiqləri cari göstəricini önə çəkir, digərləri qaçış bitəndən sonra hissələr üzrə təhlil təqdim edir. Birinci üsul hərəkət zamanı operativ məlumat verir, ikinci isə məşqin gedişini anlamağa kömək edir. Ekranda həddən artıq göstərici olduqda isə faydalı məlumat diqqəti yayındıra bilər.
Məsafə yönümlü yanaşma sadə görünür, amma məsafə ölçümü digər göstəricilərin şərhinə də təsir edir. Qeydə alınan məsafə qısa və ya uzun göstərilərsə, orta temp və dövrələr üzrə müqayisə də dəyişə bilər. Buna görə qaçış tətbiqində məsafənin necə göstərildiyini, nəticəni yoxlamağın nə dərəcədə asan olduğunu və məlumatın məşq tarixçəsində necə saxlandığını birlikdə qiymətləndirmək lazımdır.
Üç yanaşmanı birləşdirən qaçış tətbiqi daha dolğun görünə bilər. Ancaq çoxsaylı panellər və qrafiklər istifadəni avtomatik yaxşılaşdırmır. Marşrutu seçmək, qaçış zamanı əsas göstəricini görmək və məşqdən sonra nəticəni anlamaq çətindirsə, funksiyaların çoxluğu praktik üstünlük yaratmır.
Əsas amillər
Birinci meyar məlumatın etibarlılığıdır. GPS qeydi dəyişə bildiyindən, bir məşqin nəticəsinə əsasən qaçış tətbiqi barədə qəti fikir yürütmək düzgün deyil. Eyni marşrutda bir neçə dəfə aparılmış qeydləri müqayisə etmək daha faydalıdır: məsafə, xəritə xətti və temp göstəricilərinin uyğunluğu ümumi mənzərə yaradır.
İkinci meyar oxunaqlılıqdır. Qaçış zamanı istifadəçiyə adətən çoxsaylı qrafiklər yox, bir-iki aydın göstərici lazımdır. Məşqdən sonra isə daha ətraflı qaçış statistikası faydalı ola bilər. Buna görə yaxşı qurulmuş qaçış tətbiqi canlı ekranı sonrakı hesabatdan fərqləndirməlidir.
Üçüncü meyar göstəricilərin kontekstidir. Orta temp məşq barədə ümumi fikir versə də, sürətlənmə və yavaşıma hissələrini gizlədə bilər. Marşrutun profili və hissələr üzrə nəticələr bu boşluğu qismən doldurur, amma məlumatın necə şərh olunması istifadəçinin məqsədindən asılıdır. Rəqəmi izahsız göstərmək təhlil sayılmır.
Dördüncü meyar qeydlərin davamlılığıdır. Məşq tarixçəsi sadəcə keçmiş qaçışların siyahısı olmamalı, oxşar məşqləri müqayisə etməyi də asanlaşdırmalıdır. Tarixə, marşruta və məsafəyə görə axtarış, eləcə də əvvəlki nəticələrin aydın təqdimatı uzunmüddətli mənzərə qurmağa kömək edir. Qaçış tətbiqində qeydləri tapmaq çətindirsə, yaxşı ölçülmüş məşqin dəyəri azalır.
Beşinci meyar tətbiqin istifadəçidən tələb etdiyi diqqətdir. Marşrut və temp barədə məlumat almaq üçün tez-tez ekrana baxmaq qaçışın axarını poza bilər. Sadə bildirişlər və rahat idarəetmə faydalıdır, amma onların tezliyi və məzmunu şəxsi ehtiyaclara uyğun olmalıdır. Hamı üçün ideal qaçış tətbiqi eyni deyil.
Altıncı meyar müqayisənin ədalətli aparılmasıdır. İki qaçış tətbiqinin nəticələrini tutuşdurarkən eyni məsafəni, oxşar marşrutu və bənzər qeydiyyat şəraitini seçmək lazımdır. Əks halda fərqin tətbiqdən, siqnal şəraitindən, yoxsa qaçışın özündən qaynaqlandığını ayırmaq çətinləşir. Kiçik fərqləri böyük nəticə kimi təqdim etmək yanlış qənaətə gətirə bilər.
Nəhayət, seçim şəxsi prioritetlərə əsaslanmalıdır. Marşrutun xəritədə görünməsi vacibdirsə, xəritə və qeydin sabitliyi ön plana çıxır. Temp üzərində işləyənlərə göstəricilərin operativliyi, keçmiş məşqlərlə irəliləyişi izləyənlərə isə arxiv və hesabatlar daha vacib ola bilər. Bu ehtiyacların biri digərini istisna etmir, əksinə, qaçış tətbiqinin hansı vəzifəni yaxşı yerinə yetirməli olduğunu müəyyənləşdirir.
Yarış ssenarisi
Təsəvvür edək ki, üç qaçış tətbiqi eyni istifadəçinin məşqini izləyir. Birincisi xəritəyə və marşrutun vizual təqdimatına, ikincisi temp dəyişikliklərinə, üçüncüsü isə məsafəyə və əvvəlki məşqlərlə müqayisəyə üstünlük verir. Bu, real məhsullar haqqında hökm deyil, fərqli yanaşmaların sınağıdır.
İstifadəçi tanımadığı yolda qaçanda marşrut yönümlü qaçış tətbiqi daha faydalı görünə bilər. Qaçışdan sonra xəttin haradan keçdiyini yoxlamaq, döngələri anlamaq və qeydin tamlığını qiymətləndirmək mümkündür. Amma əsas məqsəd sabit temp saxlamaqdırsa, böyük xəritə cari temp barədə aydın məlumatı əvəz edə bilməz.
Tanış yolda tempə diqqət edərək qaçan şəxs üçün ikinci yanaşma daha uyğun ola bilər. Burada əsas məsələ rəqəmin ekranda olub-olmaması deyil, onun nə vaxt və hansı formada göstərilməsidir. Əgər qaçışdan sonra hissələr üzrə təhlil yoxdursa, canlı göstərici ümumi gedişi izah etməyə bilər.
Uzunmüddətli nəticələrini müqayisə etmək istəyən istifadəçi üçüncü yanaşmanın üstünlüklərini görə bilər. Məsafə və əvvəlki qeydlər bir yerdə saxlanırsa, məşqlər arasındakı əlaqəni müəyyənləşdirmək asanlaşır. Ancaq məşq tarixçəsi eyni şəraitdə qeydə alınmayıbsa, irəliləyiş və ya geriləmə barədə tələsik nəticə çıxarmaq lazım deyil.
Bu ssenaridə qalib funksiyaların sayı ilə müəyyən edilmir. İstifadəçinin məqsədinə ən az mane olan yanaşma daha uyğundur. Bir qaçış tətbiqi marşrut, digəri temp, üçüncüsü təhlil baxımından üstün ola bilər; gündəlik istifadədə hansının daha uyğun olması isə şəxsi vərdişlərlə nə qədər uzlaşmasından asılıdır.
Nəticə
Qaçış tətbiqlərinin marşrut, temp və məsafə ölçümünü müqayisə edərkən rəqəmlərlə yanaşı, məlumatın necə qeydə alındığına və təqdim edildiyinə də diqqət yetirmək lazımdır. GPS marşrutu qaçışın məkan mənzərəsini, temp ritmi, məsafə ölçümü isə ümumi yükün bir hissəsini göstərir. Bu məlumatlar aydın və sabit olduqda birləşərək daha dolğun təsəvvür yaradır.
Seçimin ən düzgün meyarı qaçış tətbiqinin istifadəçinin əsas ehtiyacını nə qədər asan qarşılamasıdır. Marşrut xəritəsi, canlı temp göstəricisi və məşq tarixçəsi hər kəs üçün eyni dərəcədə vacib deyil. Yaxşı qaçış tətbiqi ən çox məlumat göstərən deyil, qaçış zamanı lazım olan və sonradan müqayisə etmək üçün gərəkən məlumatları bir-birinə qarışdırmadan təqdim edəndir.